Noctes Gallicanae

Le Périple

d’ Hannon

Traduction de Conrad Gesner

HANNONIS CAR-

THAGINENSIVM REGIS NA-

VIGATIO, QVA LIBYCAM ORAM

ultra Herculis columnas lustrauit in aede Sa-

turni ab eo dedicata ex Graeco ser-

mone in Latinum Conrado

Gesnero interprete.

Placuit Carthaginensibus ut Hanno nauigaret extra columnas Herculis, & [urbes] LIBYPH{A}ENICVM conderet. Nauigauit igitur & classem nauium sexaginta, quarum singulæ remis quinquaginta agebantur, secum abduxit. ijs magnus hominum numerus, uirorum & mulierum ad triginta millia, & annona, & apparatus uarius uehebantur. Postquam autem soluimus, & extra columnas biduum nauigando consumpsimus, primam a nobis conditam ciuitatem THYMIATERIVM nominauimus: huic ampla planicies subiecta erat:

inde ad Occasum prouecti (rursus) ad SOLVNTEM, Libyæ promontorium arboribus opacum conuenimus, ubi condito Neptuni delubro, rursus ad Orientem dimidij diei nauigatione conuersi, in stagnum non procul á mari distans, multis & magnis arundinibus refertum peruenimus : in quo elephanti & aliæ feræ permultæ pascebantur.

Tum hoc stagno ad iter diei præterito, ciuitates maritimas condidimus : quarum hæc sunt nomina, CARICVSmurus, GYTTE, ACRA, MELISSA & ARAMBYS. Inde solutis nauibus ad LIXVM flumen magnum appulimus, quod é Libya fluit. Iuxta id Nomades(.i. pastorales homines) Lixitae, sua pecora pascebant: quibus cum amicitia inita aliquam diu mansimus.

Supra hos terram incolebant Aethiopes inhospitales, quorum regio fcris referta est, & montibus magnis intercepta, é quibus Lixum profluere aiunt: & montes illos inhabitari á TROGLODYTIS peregrinæ formæ hominibus: quos uel equis cursu perniciores Lixitæ nobis esse narrabant. Acceptis deinde intçrpretibus á Lixitis, oram desertam ad _,meridiem bidui itinere legebamus :

inde ad orientem unius diei cursu nauigauimus, & in sinus cuiusdam recessu insulam paruam deprehendimus, stadiorum quinque ambitu: in qua habitatores reliquimus, & CERNEN nominauimus. Eam inita nauigationis ratione recta Carthagini oppositam essei conijciebamus. Nauigatio enim á Carthagine ad Columnas, & a Columnis ad Cernen respondebat.

Hinc uenimus in stagnum magno flumine traiecto, quod Chretes appellatur. id stagnum insulas tres amplectabatur, maiores quam Cerne. Ab ijs nauigatione diei interiore, stagni recessum attigimus. ibi stagno montes maximi imminebant, syluestribus hominibus inhabitati, pelles ferinas indutis, qui lapidum coniectunos repulsos egressu prohibuerunt: Exinde nauigando ad alium amnem, magnum latumque, Crocodilis & equis fluuiatilibus plenum deuenimus. Tum retrogressi Cernen repetiuimus.

Et ab ea meridiem uersus per^.duodecim dies oram præteruecti, (quam uniuersam Aethiopes tenebant: pauidi & aspectus nostri impatientes, lingua autem nostris etiam interpretibus Lixitis incognita utebantur,) ultimo tandem (hoc est duodecimo) die ad magnos & syluosos montes appulimus. syluae constabant arboribus, quarum lignum odoratum & uarium erat.

His montibus bidui nauigatione circuitis, in immensum maris hiatum incidimus: ad cuius alteram partem continenti adiuctam, campus patebat: é quo noctu ignes ex omnibus locis per interualla emicare cernebamus, alios maiores, alios minores. Illic aquati, antrorsum per dies quinque iuxta litus perreximus, donec sinum ingentem, quem interpretes HESPERV CERAS (id est, uesperi cornu) uocabant, contigimus. In eo insula erat magna; & in ipsa insula lacus marinus, in quo rursus insula alia. In hac progressi, interdiu aliud præter syluam nihil uidebamus, noctu ueró ignes multos ardentes : & uoces tibiarum, sonos cymbalorum, ictus tympanorum, & clamorem innumerum audiebamus.

Quamobrem territi, cúm uates quoque insulam deserere nos iuberent, celeriter (é sinu illo) euecti, Thymiamatum regionem ignitam legebamus: á qua torrentes ignei in mare exundabant. nimium eius terræ çstum, calcantium uestigia non ferebant. Itaque ab hoc etiam loco ocyus recessimus: & quadridui nauigatione prouecti noctu terram fluminis [= fulminis] plenam uidebamus. apparebat autem in medio excelsus quidam & cæteris maior ignis, ipsis ut uidebatur,

astris contiguus: erat is, ut interdiu cernebamus, mons maximus, THEON OCHEMA dictus. Inde triduana nauigatione igneis torrentibus præteritis, sinªu ossédimus NOTV CERAS (id est Austri cornu) nomine.

in cuius intimo recessu insula erat, similis prædictç : quç & lacum similiter cum alia insula, hominum nationi syluestri frequentata, continebat. erant autem multó plures uiris mulieres, corporibus hirsutae: quas interpretes nostri GORILLAS uocabant. Nos persequendo uirum capere ullum nequiuimus: omnes enim per præcipitia, quæ facile scandebant, & lapides in nos conijciebant, euaserunt. Foeminas tamen coepimus tres, quas, cúm mordendo & lacerando abducturis reniterentur, occidimus: & pelles eis detractas in Carthaginem retulimus. neque enim ultra nauigauimus, cum annona deficeret.

FINIS

Conrad Gesner (1516-1565)

---